eNoteShare.com
সূচক ও লগারিদম : অনুশীলনী-৪ - সৃজনশীল - ২৯
| Article Stats | 📡 Page Views |
|---|---|
|
Reading Effort 274 words | 2 mins to read |
Total View 4 |
|
Last Updated 1 day ago |
Today View 0 |
২৯
$A = \left( \dfrac{a^{\frac{p}{q}}}{a^{\frac{q}{p}}} \right)^{\frac{pq}{p+q}} \times \left( \dfrac{a^{\frac{q}{r}}}{a^{\frac{r}{q}}} \right)^{\frac{qr}{q+r}}$$ \times \left( \dfrac{a^{\frac{r}{p}}}{a^{\frac{p}{r}}} \right)^{\frac{rp}{r+p}}$
এবং $B = \frac{\log_{10}\sqrt8 + \log_{10}3\sqrt3 - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
- (ক) $(\sqrt3)^x = 81$ হলে, $x$ এর মান নির্ণয় কর।
- (খ) $A$ এর মান নির্ণয় কর।
- (গ) প্রমাণ কর যে, $B = \frac{3}{2}$
(ক) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$(\sqrt3)^x = 81$
বা, $(3^{\frac{1}{2}})^x = 3^4$
বা, $3^{\frac{x}{2}} = 3^4$
উভয়পক্ষ থেকে ভিত্তি $3$ বাদ দিয়ে পাই,
$\dfrac{x}{2} = 4$
বা, $x = 4 \times 2$
$\therefore x = 8$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $x = 8$। Answer
(খ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$A = \left( \dfrac{a^{\frac{p}{q}}}{a^{\frac{q}{p}}} \right)^{\frac{pq}{p+q}} \times \left( \dfrac{a^{\frac{q}{r}}}{a^{\frac{r}{q}}} \right)^{\frac{qr}{q+r}}$$ \times \left( \dfrac{a^{\frac{r}{p}}}{a^{\frac{p}{r}}} \right)^{\frac{rp}{r+p}}$
$= \left( a^{\frac{p}{q} - \frac{q}{p}} \right)^{\frac{pq}{p+q}} \times \left( a^{\frac{q}{r} - \frac{r}{q}} \right)^{\frac{qr}{q+r}}$$ \times \left( a^{\frac{r}{p} - \frac{p}{r}} \right)^{\frac{rp}{r+p}}$
$= \left( a^{\frac{p^2 - q^2}{pq}} \right)^{\frac{pq}{p+q}} \times \left( a^{\frac{q^2 - r^2}{qr}} \right)^{\frac{qr}{q+r}}$$ \times \left( a^{\frac{r^2 - p^2}{rp}} \right)^{\frac{rp}{r+p}}$
$= a^{\frac{(p-q)(p+q)}{pq} \times \frac{pq}{p+q}} \times a^{\frac{(q-r)(q+r)}{qr} \times \frac{qr}{q+r}}$$ \times a^{\frac{(r-p)(r+p)}{rp} \times \frac{rp}{r+p}}$
$= a^{p-q} \times a^{q-r} \times a^{r-p}$
ভিত্তিগুলো একত্র করে পাই,
$= a^{p-q+q-r+r-p}$
$= a^0$
$= 1$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $1$। Answer
(গ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$B = \frac{\log_{10}\sqrt8 + \log_{10}3\sqrt3 - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
বামপক্ষ,
$= B$
$= \frac{\log_{10}\sqrt{2^3} + \log_{10}\sqrt{3^3} - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\log_{10}(2^3)^{\frac{1}{2}} + \log_{10}(3^3)^{\frac{1}{2}} - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\log_{10}2^{\frac{3}{2}} + \log_{10}3^{\frac{3}{2}} - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\frac{3}{2}\log_{10}2 + \frac{3}{2}\log_{10}3 - \frac{3}{2}\log_{10}5}{\log_{10}1.2}$
লব থেকে $\frac{3}{2}$ কমন নিয়ে পাই,
$= \frac{\frac{3}{2}(\log_{10}2 + \log_{10}3 - \log_{10}5)}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\frac{3}{2} \log_{10} \left( \frac{2 \times 3}{5} \right)}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\frac{3}{2} \log_{10} \left( \frac{6}{5} \right)}{\log_{10}1.2}$
$= \frac{\frac{3}{2} \log_{10}1.2}{\log_{10}1.2}$
লব ও হর হতে $\log_{10}1.2$ বাদ দিয়ে পাই,
$= \dfrac{3}{2}$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $B = \frac{3}{2}$ Proved
Comments (0)